Vroegsignalering van schulden: “We proberen bij mensen op de bank te komen.”

Ruim één derde van de Nederlandse huishoudens heeft betalingsachterstanden. Bij bijna één op de vijf huishoudens heeft problematische schulden of loopt daar risico op. Het duurt vaak 5 tot 7 jaar voordat mensen met problematische schulden hulp (durven) zoeken. Veel mensen kunnen het ingewikkelde stelsel van tegemoetkomingen en regelingen niet overzien. Zij weten vaak niet dat zij gebruik kunnen maken van toeslagen of hulp, overzien hun financiën niet meer en steken uiteindelijk ‘de kop in het zand’. Zo komen zij in een uitzichtloze situatie waarin stress en onzekerheid de bovenhand nemen met alle gevolgen van dien. 

Onze collega Pauline Kroes vertelt over de aanpak ‘Vroegsignalering schulden’. 

“Sinds 1 januari 2021 zijn gemeenten per wet verplicht om mensen te helpen die betalingsachterstanden hebben. Wij voeren die aanpak uit voor gemeenten.
Van zorgverzekeraars, woningbouwcorporaties, particuliere verhuurders, water-, gas- en energiebedrijven ontvangen we meldingen over betalingsachterstanden. Vervolgens nemen we contact op met deze mensen; per brief, telefoon of gaan onaangekondigd bij hen op huisbezoek.

Schulden komen niet alleen

Uit onderzoek blijkt: schulden komen vaak niet alleen. Daarom proberen we, als we bij mensen langs komen, op de bank te komen. Zodat we het goede gesprek kunnen voeren met de cliënt. In gesprek bij mensen thuis vragen we gericht naar alle leefgebieden. Denk aan verlies van inkomen door een ontslag, problemen in de relatie of het gezin. Vaak is er veel meer aan de hand dan alleen financiële problemen. Denk ook aan stress. Door schulden komt er stress, waardoor mensen moeilijker keuzes voor de lange termijn kunnen maken. De kunst is om mensen te motiveren hulp te zoeken. Veel mensen vinden dat ze geen problemen hebben.

Wij helpen hen naar bijvoorbeeld financiële hulp van Humanitas, maatschappelijk werk, sociaal raadslieden of schuldhulpverlening van de gemeente.
Als mensen dit niet willen, proberen we te kijken of we een quick fix kunnen doen: we helpen hen ter plekke. Dan zetten we de inkomsten en uitgaven op papier en bekijken we of mensen nog recht hebben op toeslagen.

Meer schulden in coronatijd?

In coronatijd deden we de gesprekken telefonisch. We merkten dat de huisbezoeken toch beter werken. Nu kunnen we gelukkig weer huisbezoeken doen.
Er was veel angst dat er verborgen schulden zouden zijn door corona. Maar dat blijkt gelukkig tot nu toe erg mee te vallen. De aanmeldingen daalden zelfs. Crediteuren geven aan dat zij veel minder achterstanden hebben. Wij denken dat dit komt doordat mensen meer geld overhielden en bijvoorbeeld niet meer op vakantie konden en minder konden winkelen of uit eten konden gaan.

In de toekomst kan dat weer veranderen. Als de steunmaatregelen stoppen, de prijzen in de supermarkt, van benzine en energie omhoog schieten, kan dit zomaar veranderen. Wij blijven hier alert op!"